Wsiadasz do taksówki, zajmujesz tylne siedzenie i zastanawiasz się, czy na krótkiej trasie naprawdę trzeba sięgać po pas. Zasada jest prosta, ale wokół niej narosło kilka mitów: pasażer taksówki co do zasady musi korzystać z pasa, natomiast kierowca ma szczególne ustawowe zwolnienie podczas przewożenia klienta. Poniżej wyjaśniam, jak działa zapinanie pasów w taksówce, co zmienia obecność dziecka i kiedy przepisy przewidują wyjątki.
Najważniejsze zasady zależą od miejsca w samochodzie
- Pasażer powinien zapiąć pas na każdym wyposażonym w niego siedzeniu.
- Kierowca taksówki może nie korzystać z pasa podczas przewożenia pasażera.
- Krótki kurs ani jazda po mieście nie znoszą obowiązku.
- Dziecko na tylnej kanapie taksówki może jechać bez fotelika, ale pas nadal jest wymagany, jeśli dziecko może z niego korzystać.
- Mandat za brak pasa może wynieść 100 zł, a kierowca bez pasa otrzymuje także punkty karne.
Kto w taksówce musi mieć zapięty pas
Ustawa Prawo o ruchu drogowym nakłada obowiązek korzystania z pasów na kierującego i każdą osobę przewożoną pojazdem wyposażonym w pasy. Dotyczy to również taksówki osobowej, niezależnie od tego, czy kurs trwa dwie minuty, czy godzinę.
Najważniejsze rozróżnienie dotyczy kierowcy. Osoba prowadząca taksówkę jest zwolniona z obowiązku zapinania pasa podczas przewożenia pasażera. Nie oznacza to jednak, że taksówkarz może jeździć bez pasa zawsze. Gdy jedzie po klienta albo wraca bez pasażera, obowiązują go zwykłe zasady.
Przeczytaj również: Parkowanie w strefie zamieszkania - gdzie wolno zostawić auto?
Pasażer nie korzysta z tego samego wyjątku
Wyjątek przypisany kierowcy nie przechodzi na klienta. Pasażer siedzący z tyłu, obok kierowcy albo na środkowym miejscu musi użyć pasa, jeśli dane siedzenie jest w niego wyposażone. Tylna kanapa nie jest strefą wolną od przepisów, choć właśnie ten mit słyszę najczęściej.
Nie ma też znaczenia, czy przejazd został zamówiony telefonicznie, przez aplikację czy zatrzymany na postoju. Jeżeli samochód wykonuje przewóz taksówką, zasady dotyczące pasażera pozostają takie same. Samo zamówienie kursu przez aplikację nie tworzy dodatkowego zwolnienia.
Dlaczego krótki przejazd nie usprawiedliwia jazdy bez pasa
W mieście wiele osób odpuszcza pas, bo samochód jedzie wolno, a do celu zostało kilkaset metrów. To błędne założenie. Najgroźniejsze sytuacje nie muszą wydarzyć się przy dużej prędkości. Wystarczy gwałtowne hamowanie, wymuszenie pierwszeństwa albo uderzenie w bok pojazdu.
Pas działa tylko wtedy, gdy jest założony prawidłowo. Częsty błąd to przełożenie taśmy pod pachą, prowadzenie jej za plecami albo pozostawienie grubej kurtki pod pasem. Ja zawsze poprawiam taśmę tak, aby część biodrowa leżała nisko na miednicy, a barkowa przechodziła przez środek klatki piersiowej.
Jeśli klamra jest zablokowana, pas nie wysuwa się albo taśma wygląda na uszkodzoną, nie należy traktować tego jako wygodnego zwolnienia. Najrozsądniej poprosić o inne miejsce, a gdy problem dotyczy całego samochodu, zrezygnować z przejazdu. Niesprawny pas nie zapewnia ochrony, nawet jeśli formalnie znajduje się przy siedzeniu.
Jakie wyjątki przewidują przepisy
Poza kierowcą taksówki przepisy wskazują kilka innych sytuacji, w których dana osoba może nie korzystać z pasa. Najczęściej dotyczą one stanu zdrowia albo charakteru wykonywanej pracy.
- Osoba z zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym przeciwwskazania do używania pasa.
- Kobieta w widocznej ciąży.
- Kierowca taksówki osobowej podczas przewożenia pasażera.
- Niektóre służby i osoby wykonujące określone czynności, na przykład podczas działań operacyjnych lub konwojowania.
Wyjątek zdrowotny nie oznacza, że wystarczy ogólne złe samopoczucie. W razie kontroli znaczenie ma dokument wystawiony przez lekarza, a nie ustne wyjaśnienie pasażera. Z kolei przy ciąży, która nie jest widoczna, przepisy nie dają takiej samej jasnej podstawy do rezygnacji z pasa.
Z punktu widzenia bezpieczeństwa ciąża zwykle nie jest powodem, aby całkowicie odrzucać pas. Należy poprowadzić jego dolną część pod brzuchem, nisko na biodrach, a górną między piersiami. W razie wątpliwości dotyczących zdrowia pierwszeństwo ma zalecenie lekarza.
Dziecko w taksówce ma odrębne zasady
Przewóz dziecka wymaga większej uwagi, bo przepisy rozdzielają obowiązek użycia fotelika od obowiązku zapięcia pasa. W taksówce osobowej dziecko przewożone na tylnym siedzeniu może korzystać z ustawowego wyjątku i jechać bez fotelika lub innego urządzenia przytrzymującego.
Ten wyjątek nie oznacza pełnej dowolności. Jeśli dziecko siedzi na miejscu wyposażonym w pas, powinno być nim przypięte. W praktyce pas samochodowy może być jednak niedopasowany do bardzo małego dziecka, dlatego legalność nie zawsze idzie tu w parze z najlepszą ochroną. Własny fotelik jest bezpieczniejszym rozwiązaniem, szczególnie przy niemowlęciu i dłuższej trasie.
Na przednim siedzeniu wyjątek dotyczący tylnej kanapy nie działa. Dziecko poniżej 150 cm wzrostu powinno tam podróżować w odpowiednim foteliku albo innym urządzeniu przytrzymującym zgodnym z jego wzrostem i masą. Fotelika montowanego tyłem do kierunku jazdy nie wolno używać przed aktywną poduszką powietrzną.
Przed zamówieniem kursu z małym dzieckiem dobrze od razu zaznaczyć potrzebę fotelika. Taksówka nie musi mieć go na wyposażeniu, a kierowca nie zawsze może zapewnić właściwy model. Własne urządzenie może być mniej wygodne, ale daje pewność prawidłowego dopasowania.
Mandat i odpowiedzialność za brak pasa
Za jazdę bez zapiętego pasa przewidziano mandat w wysokości 100 zł. Kierowca, który sam nie korzysta z pasa w sytuacji, gdy nie przewozi pasażera, może otrzymać również punkty karne. Zwolnienie dla taksówkarza nie działa więc podczas przejazdu bez klienta.
Pasażer także nie jest bezkarny. Policjant może ukarać go za niekorzystanie z pasa, nawet jeśli siedzi z tyłu i nawet jeśli kurs odbywa się w obrębie jednej dzielnicy. W przypadku dziecka konsekwencje mogą dotyczyć również nieprawidłowego zastosowania fotelika lub urządzenia przytrzymującego.
Nie traktowałbym jednak pasa wyłącznie jako sprawy mandatowej. Taksówkarz może poprosić klienta o zapięcie i odmówić rozpoczęcia jazdy, jeśli pasażer świadomie ignoruje podstawowe zasady bezpieczeństwa. Przy dziecku taka ostrożność jest szczególnie uzasadniona.
Prosta rutyna przed ruszeniem taksówki
Po zajęciu miejsca wystarczą trzy sekundy. Sprawdzam, czy pas nie jest skręcony, wsuwam klamrę do zamka i pociągam lekko za taśmę, aby przylegała do ciała. Jeśli siedzę z dzieckiem, kontroluję dodatkowo położenie pasa i stabilność fotelika.
- Usiądź głęboko przy oparciu.
- Poprowadź pas biodrowy nisko, nie na brzuchu.
- Ułóż część barkową na środku klatki piersiowej.
- Nie wkładaj pasa pod pachę ani za plecy.
- Przy problemie z zamkiem poproś o zmianę miejsca lub samochodu.
Najkrócej mówiąc, kierowca taksówki ma własny wyjątek, ale pasażer go nie ma. Dlatego niezależnie od długości kursu, miejsca na kanapie i sposobu zamówienia przejazdu przyjmuję jedną zasadę: samochód rusza dopiero po zapięciu pasa, a w przypadku dziecka po prawidłowym zabezpieczeniu go odpowiednim urządzeniem.
